Erik De Bom

Boeken

Boeken

Dirk Sacré, Erik De Bom, Demmy Verbeke & Gilbert Tournoy (eds.), Utopia & More. Thomas More, de Nederlanden en de utopische traditie. Catalogus bij de tentoonstelling in de Leuvense Universiteitsbibliotheek. 20 oktober 2016 - 17 januari 2017, Supplementa Humanistica Lovaniensia, 41 (Leuven: Leuven University Press, 2016)

Vijfhonderd jaar geleden legde Dirk Martens in Leuven Utopia ter perse. Om de verjaardag van dit meesterwerk van Thomas More (1477/78–1535) passend te vieren organiseert de Leuvense Universiteitsbibliotheek in het najaar van 2016 een tentoonstelling. Die biedt een portret van More als humanist, staatsman en polemist, belicht zijn contacten met de Nederlanden en staat stil bij zijn terechtstelling en postume faam. Daarnaast gaat de tentoonstelling uitgebreid in op Utopia zelf en tal van bekende en minder bekende utopische werken. Prikkelende essays over al deze onderwerpen en gedetailleerde beschrijvingen van de tentoongestelde objecten vindt de lezer in de bundel Utopia & More. Thomas More, de Nederlanden en de utopische traditie. En voor wie nóg meer wil, bevat het boek ook een aantal extra lemmata die de context schetsen en meer werken voorstellen.


Erik De Bom & Toon Van Houdt (reds.), Andersland. In de voetsporen van Thomas More (Antwerpen, Polis, 2016)

Mensen dromen altijd van een betere, heerlijke nieuwe wereld. Een van de meest tot de verbeelding sprekende voorbeelden is het boek Utopia, de beschrijving van Thomas Mores hoogstpersoonlijke droomwereld: een niet-bestaande ideale eilandstaat. More publiceerde het boek in Leuven in 1516. Zijn werk maakte furore. Utopia vormde het begin van een nieuw literair genre. In het kielzog van More zouden vele anderen – denkers én doeners – op zoek gaan naar hun ideale Andersland. De zoektocht gaat nog altijd door.

Andersland toont de voorlopers en navolgers van Thomas More. Een rijke utopische traditie die aanlokkelijk of angstaanjagend is – en vaak beide tegelijk.

Met bijdragen van Kevin Absillis, Gregory Claeys, Erik De Bom, Lieven De Cauter, Thomas Decreus, Jozef Janssens, Marc Laureys, Piet Lombaerde, Christoph Pieper, Geert Roskam, Louis Tobback, Rik Torfs, Christophe Van Gerrewey en Toon Van Houdt.


Erik De Bom (ed.), Een nieuwe wereld. Denkers uit de Nederlanden over politiek en maatschappij (1500-1700) (Antwerpen: Polis, 2015)

De manier waarop we over politiek denken is bepaald door zes cruciale denkers uit de Lage Landen: Desiderius Erasmus, Juan Luis Vives, Justus Lipsius, Leonardus Lessius, Hugo Grotius en Benedictus de Spinoza. In Een nieuwe wereld worden ze uitgebreid geportretteerd. Elk van hen had een grote impact op het politieke leven van hun tijd, tot ver buiten de Nederlanden. Ze lieten zich inspireren door de geschriften van vroegere denkers, niet het minst uit de oudheid, en ze legden de fundamenten van een ‘politieke wetenschap’ die perfect was afgestemd op de noden van hun eigen tijd. Daarmee drukten ze ook een blijvende stempel op onze cultuur.

Met bijdragen van Hans W. Blom, Erik De Bom, Nicolette Mout, Jan Papy, Piet Steenbakkers en Toon Van Houdt.


Erik De Bom (ed.), Europese Gedachten. Beschouwingen over de toekomst van de Europese Unie (Kalmthout - Zoetermeer: Pelckmans - Klement, 2014)

Binnen de EU-studies is er amper aandacht voor politieke theorie en
binnen de politieke theorie is er nauwelijks interesse voor de EU; in
wezen blijft het nog een groot braakliggend terrein.

Europese Gedachten wil in deze leemte helpen voorzien door nadrukkelijk
de vraag te stellen: waarheen moet het met Europa? Dit is een
normatief project dat niet in de eerste plaats wil nagaan hoe de EU
vandaag functioneert en is georganiseerd, maar hoe zij idealiter zou
moeten functioneren en hoe zij zou moeten worden georganiseerd.
Zo wordt op een politiek filosofisch onderbouwde manier een kader
geschetst waarheen de EU zou moeten evolueren.
Op deze manier proberen de auteurs de oude ‘Europese Gedachte’
nieuw leven in te blazen. Elk op hun eigen manier verkennen ze
toekomstperspectieven voor de verdere uitbouw van de EU. De thema’s
die aan bod komen gaan van de specifieke aard van de Unie, haar
identiteit en het vermeende democratische deficit tot vraagstukken
over rechtvaardigheid, solidariteit, publieke ruimte en grenzen.

Met bijdragen van: Peter Bal, Geert De Baere, Erik De Bom (red.), Raf Geenens, Steven Van Hecke, Stefan Rummens, Helder De Schutter, Stefan Sottiaux, Marin Terpstra, Ronald Tinnevelt, Anya Topolski, Frank Vandenbroucke, Toon Vandevelde en Philippe Van Parijs.

Met een woord vooraf van Herman Van Rompuy, voorzitter van de Europese Raad.


Erik De Bom, Marijke Janssens, Toon Van Houdt & Jan Papy (eds.), (Un)masking the Realities of Power. Justus Lipsius and the Dynamics of Political Writing in Early Modern Europe, Brill's Studies in Intellectual History, 193 (Leiden - Boston: Brill, 2011)

If Justus Lipsius’s Politica of 1589 and its importance to the history of political thought needs no introduction, Lipsius's Monita et exempla politica (1605), conceived as a sequel to the Politica, has been overlooked time and again despite the fact that it is a unique key to understand the precise character of Lipsius's political thought. For, is his widely read political dialogue a Neostoic discourse or is it Tacitean, Machiavellian, or even anti-Machiavellian in nature? Did the work play such a pivotal role in the genesis of the modern, centrally governed nation state, as some scholars tend to believe? This book collects essays by scholars from different disciplines and backgrounds. All of them endeavour to solve this apparent deadlock in scholarly research on Lipsius’s political thought. All of them offer new and fascinating insights in the genesis and developments of the nature and impact of political discourses in Early Modern Europe.

With contributions by Harald E. Braun, Erik De Bom, Wim Decock, Harro Höpfl, Mikael Hörnqvist, Marijke Janssens, Bo Lindberg, Ann Moss, Jan Papy, Violet Soen, Jacob Soll, Diana Stanciu, and George H. Tucker.


Erik De Bom, Geleerden en politiek. De politieke ideeën van Justus Lipsius in de vroegmoderne Nederlanden (Hilversum: Verloren, 2011)

De Brabantse humanist Justus Lipsius (1547-1606) verwierf in zijn eigen tijd naam en faam met zijn filologische en antiquarische studies, en meer nog met zijn filosofische en politieke werken. Het is opmerkelijk dat zijn Politica (1589), het politiek handboek dat hij schreef toen hij in Leiden verbleef, uitvoerig werd bestudeerd, terwijl zijn Monita et exempla politica (1605), een vorstenspiegel voor Aartshertog Albrecht daterend uit de periode toen hij weer in Leuven was, nauwelijks in het onderzoek is betrokken. In dit boek wordt de Monita uitgebreid voorgesteld en wordt nagegaan hoe het werk in de Nederlanden werd gelezen in de eerste helft van de zeventiende eeuw. Aan de basis van deze receptiestudie ligt een vernieuwende methodologie die basisideeën combineert uit de literatuurstudie en de geschiedenis van het politieke denken, aangevuld met inzichten uit aanverwante onderzoekstakken. De brede inkadering van de politieke ideeën van de besproken auteurs vergroot de toegankelijkheid.